(A=abonnementen, D=dagstalling, kruis=poort)
Het kan gebeuren dat je er niet in één keer in slaagt om je fiets naar binnen te sturen: hij blijft bijvoorbeeld ergens achter haken. Als het fietspoortje dan weer dichtzit, heb je een probleem: het systeem denkt dat je fiets binnenstaat. Met dezelfde chipknip/toegangspas wordt je pas (alsnog) binnengelaten, als je eerst met een fiets naar buiten bent gegaan (misschien een idee voor fietsendieven...).
Als je fiets binnen staat, kun je met je chipknip/toegangspas onbeperkt heen en weer lopen door het personenpoortje. Als je weer met de fiets naar buiten wil, moet je die aan de binnenkant in een gootje plaatsen, weer chipknip/toegangspas in/bij de kaartlezer houden, in geval van chipknip akkoord geven voor de betaling, waarna het fietspoortje naar buiten toe openzwaait. Je stuurt de fiets dan naar buiten, zelf rechts van de fiets lopend en gebruikmakend van het personenpoortje.
Ik weet niet wat er gebeurt als dit niet in één keer lukt. Krijg je dan wel een tweede kans?
Ben je weer buiten, dan kun je het eerstvolgende kwartier niet naar binnen.
De procedure voor binnengaan en uitgaan wordt aan beide zijden van het poortje op een speciaal bord uitgelegd. Gaat er iets mis, dan heb je (eveneens aan beide zijden van het poortje) een informatie/SOS knop. Daarmee krijg je contact met een centrale, maar die kan in gesprek zijn (zie Naarden-Bussum). Volgens borden is de stalling open van een kwartier vóór de eerste trein tot een kwartier na de laatste trein.
Al met al vind ik het systeem niet vriendelijk voor incidentele gebruikers. Je moet eerst goed de instructies lezen, voordat je je fiets kunt binnenzetten. Zeker voor oudere mensen, die niet aan de logica van computersystemen gewend zijn, kan dit problematisch zijn.
Verder loop je best wel in een ongelukkige houding als je zelf door het personenpoortje moet, terwijl je je fiets door het fietspoortje probeert te sturen. Voor minder lenige mensen kan dat ook problematisch zijn.
Daarnaast is het poortje voor de fiets laag. Dit is bedoeld om te voorkomen dat mensen er zelf lopend doorheen gaan; zij moeten immers door het personenpoortje. Het heeft echter als extra gevolg dat bijvoorbeeld een windscherm voor een kinderzitje verwijderd moet worden vóór het passeren van het poortje. Ook een kind zelf kan niet op de fiets blijven zitten, wat erg lastig is als het nog niet kan staan/lopen.
Voor de dagstalling was er steeds maar één poort, waardoor mensen (met of zonder fiets) zowel naar binnen als naar buiten moeten. Dat kan conflicten geven tussen inkomende en uitgaande mensen, want de poort kan natuurlijk maar naar één kant tegelijk openzwaaien. In de stallingen waar abonnementhouders door de winkel kunnen lopen, hebben zij buiten de openingstijden van de winkel met hetzelfde probleem te maken: maar één poort, en dat is soms dezelfde poort als van de dagstallers.
Daarnaast kunnen er natuurlijk conflicten/wachtrijen ontstaan van mensen die dezelfde kant opmoeten. Het passeren van de poort kost tenslotte enige tijd, zeker als je een paar onervaren dagstallers erbij hebt.
(A=abonnementen, D=dagstalling, kruis=poort)
Als eerste ging ik naar station Maarssen. Deze stalling is permanent onbemenst. Er is dus geen winkel bij. Dagstallers en abonnementhouders maken dan ook gebruik van dezelfde ruimte, met dezelfde, ene poort.
De geautomatiseerde stalling is daar in een gebouw weggewerkt, met alleen de ingang aan de straatkant. Aan de achterkant van het gebouw ligt het spoor. Van die kant komt er ook licht in de stalling. Aan die kant lopen echter geen mensen, dus sociale controle van de buitenkant is er niet. Bij binnenkomst zie je al snel een confrontatiescherm, met jezelf erop, zodat je weet dat er camera's hangen (misschien ook wel bij andere stations, maar daar heb ik niet meer expliciet op gelet). In het hoekje voor de poort (er is maar één poortje) was de vloer wat vuil en vochtig, alsof dat door een zwerver gebruikt was. Volgens de groene bordjes is er achterin de stalling een nooduitgang.
Het stallen kostte me hier € 0,55. Is dat gewoon de prijs hier, of betaalde ik minder, omdat ik de stalling `meteen na binnenkomst' weer met mijn fiets verliet? Dat laatste leek me achteraf niet waarschijnlijk.
Bij binnenkomst rook ik benzinedamp van een brommer/scooter.
Van de ruim 400 fietsenrekken waren er nog geen 120 bezet. Hier heb ik geen klanten zien binnenkomen of weggaan.
Na het verlaten van de stalling kon ik geen tweede keer binnenkomen, noch zonder fiets, noch met fiets. Het display op de kaartleespaal gaf de instructie `fiets in goot', maar het hielp me niet als ik dat keurig deed. Ik vroeg me af of ik er niet meer in mocht, omdat ik de eerste keer de stalling meteen weer met fiets had verlaten (was het systeem daardoor in de war), omdat ik de tweede keer eerst geprobeerd had zonder fiets binnen te komen, of omdat ik op een camera was geobserveerd en men `handmatig' de stalling voor mij op slot hield. Op station Amsterdam Amstel kwam ik achter de werkelijke reden.
Ik heb geen camera's geteld.
(W=winkel, A=abonnementen, D=dagstalling, kruis=poort,
driehoek=helling (oplopend in richting van punt))
Deze bewaakte fietsenstalling bevindt zich onder het station. Via een hellingbaan ga je vanaf het maaiveld naar beneden, tot onder het stationsgebouw, vervolgens ga je een hoekje om, en kom je bij de stalling. Hier is in het geheel geen sociale controle mogelijk van buiten de stalling. Niet zo vreemd dat de landelijke Fietsersbond bij deze stalling actie heeft gevoerd vanwege de sociale (on-)veiligheid.
Bij deze stalling is er wel een winkel (geopend van 07:00 tot 19:00). Via de winkel kunnen abonnementhouders in hun gedeelte van de stalling komen. Voor de dagstalling moet je gebruik maken van een poortje. Er is maar één poortje, dat zowel gebruikt moet worden als je de dagstalling in wilt, als wanneer je eruit wilt. Dat kan dus conflicten geven tussen in- en uitgaand verkeer. Buiten de openingstijden van de winkel kunnen abonnementhouders via de dagstalling in hun gedeelte van de stalling komen.
Het stallen kostte me hier € 1,10. Dat is gelijk aan het standaard tarief in een bemenste stalling zoals Alphen aan den Rijn nu is.
Positief punt van deze stalling was een rek dat speciaal bestemd was voor het terugbrengen van een OV-fiets. Zo'n fiets kun je huren tijdens de openingstijden van de winkel, maar je kunt hem nog na sluitingstijd van de winkel terugbrengen: je parkeert hem gewoon in het rek, en je gooit de fietssleutel in een metalen brievenbus.
Hier heb ik twee klanten van de dagstalling en een medewerker van de winkel gesproken. Klant 1 vond de automatische toegangspoortjes een ``waardeloos systeem''. Hij had ook wel een bijzondere fiets: een (moderne) bakfiets. Ik sprak hem toen hij de stalling verliet. Bij het binnenzetten van zijn fiets was hij in het poortje blijven steken. Hij vond het vervelend dat er een apart poortje is voor de fiets, en een apart poortje voor de bestuurder. Daardoor is het lastig om je fiets door het poortje te sturen.
Klant 2 wilde haar fiets binnen zetten, waar ik bij was. Zij of haar fiets bleef echter in eerste instantie steken in de poortjes. Ze deed een stap terug, de poortjes sloten zich weer, en het computersysteem van de stalling dacht dat de mevrouw binnen was. Ze kon dus (met dezelfde chipknip) geen nieuwe poging wagen. Gelukkig was er op dit tijdstip van de dag personeel, dat haar alsnog naar binnenhielp in de dagstalling. Mevrouw had haar trein gemist.
De medewerker legde uit waarom je na het verlaten van de stalling door de automatische poortjes het eerste kwartier niet opnieuw naar binnen kunt. Dat is om te voorkomen dat een fietsendief met allemaal sloopfietsen naar binnengaat en steeds weer met een betere fiets van iemand anders naar buitenkomt. Op deze manier kan men maar één fiets per kwartier stelen.
(O=onbewaakte stalling, W=winkel, A=abonnementen, D=naar dagstalling
(op eerste verdieping),
kruis=poort, driehoek=helling (oplopend in richting van punt))
Op dit station bevindt zich een onbewaakte fietsenstalling met ongeveer
750 rekken op perron 1. Die was bij mijn bezoek behoorlijk vol.
Vlakbij bevindt zich ook de bewaakte fietsenstalling. Net als op
Amsterdam Amstel is hier een winkel bij, met dezelfde openingstijden.
Deze bewaakte fietsenstalling bevindt zich echter niet onder de grond.
De stalling heeft een grote glazen wand, waardoor je de stalling goed
kunt inkijken. Althans, de begane grond van de stalling, waar de
abonnementhouders hun fiets kwijt kunnen. De dagstalling is op de
eerste verdieping, en daar zullen mensen die zich buiten op de begane
grond bevinden minder goed naar binnen kunnen kijken.
De rekken in (in ieder geval) de dagstalling zijn dwars op de richting
van de glazen wand gezet, zodat je tussen de rekken doorkijkt (als je
tenminste hoog genoeg kunt kijken). Verder is de stalling ruim
opgezet. Ten slotte kende de dagstalling aan twee kanten een nooduitgang,
waar je natuurlijk alleen in geval van nood gebruik van moet maken.
Anders gaat een alarm af.
Vanuit het oogpunt van sociale veiligheid vond ik dit dan
ook de beste stalling van de drie die ik bezocht heb.
Net als op Amsterdam Amstel kunnen abonnementhouders via de winkel in hun deel van de stalling (op de begane grond) komen. Buiten de openingstijden van de winkel hebben ze een eigen poortje (één poortje overigens). Ook de dagstalling heeft één poortje, op de eerste verdieping. Ook hier kunnen dus conflicten ontstaan tussen in- en uitgaand verkeer.
Het stallen kostte me hier € 0,80. Onder het motto ``Fiets 'm erin'' was de prijs deze maand verlaagd. Normaal zal het wel € 1,10 zijn.
De dagstalling was overigens lang niet vol: slechts 100 van de 650 plekken waren bezet, en dan waren er verder nog 50 fietsen die wellicht afkomstig waren van een `fiets fout=fiets weg' actie.
Hier sprak ik drie klanten van de dagstalling. Klant 1 vond de automatische
toegangspoortjes niet ideaal: je moet er in een ongelukkige houding
doorheen.
Klant 2 kwam niet eens binnen met zijn fiets. In eerste instantie
begreep hij de procedure met de twee verschillende poortjes voor fiets
en bestuurder niet goed, waarna de poortjes wel open gingen,
maar hij niet binnenkwam. Vervolgens dacht het systeem dat hij binnen
was (net als de mevrouw op Amsterdam Amstel). Mijnheer drukte nog op
de SOS/Informatieknop, maar in de centrale was iedereen in gesprek
(fijn als er echt een noodgeval is!). Binnen een minuut werd er wel
opgenomen in de centrale, maar toen was mijnheer al weggelopen.
Klant 3 beviel de stalling prima. Zij was er kennelijk aan gewend.
Momenteel wordt de Stationsomgeving in Alphen aan den Rijn grondig op de schop genomen. De werkzaamheden leveren uiteindelijk een belangrijke verbetering voor fietsers op: een fietspad onder het spoor door ter hoogte van het huidige station.
Aan de zuidoostkant van dit fietspad komt (in de loop van 2009)
aan de centrumzijde van het spoor een nieuwe bewaakte fietsenstalling.
De huidige bewaakte stalling zal dan verdwijnen.
De huidige bewaakte stalling is op doordeweekse dagen geopend
van 06:00 tot 24:00. In het weekend gaat de stalling enkele
uren later open, maar sluit zij toch gewoon om 24:00 uur de deuren.
Al deze uren is er personeel aanwezig.
In de nieuwe bewaakte stalling zal er alleen overdag personeel aanwezig
zijn. Doordeweeks van 7:00 tot 19:00, en in het weekend nog iets korter.
Dit zijn dus dezelfde tijden als bij Amsterdam Amstel en Naarden-Bussum.
In maart 2009 werd definitief bekend, dat de nieuwe bewaakte stalling in Alphen aan den Rijn toch van een kwartier voor de eerste trein tot een kwartier na de laatste trein bemenst gaat worden. De automatisering is dus van de baan! De Fietsersbond is daar zeer blij mee. Voor de volledigheid volgt hier toch nog een beschrijving van de plannen van destijds.
Op donderdag 19 april 2007 gaf een gemeente-ambtenaar de volgende informatie over de geplande nieuwe bewaakte fietsenstalling bij het station van Alphen aan den Rijn. De plannen zijn al behoorlijk definitief.
De bewaakte stalling kent drie gedeelten: een winkel ter grootte van 200m2, een gedeelte voor de dagstalling (aan de straatkant) en een gedeelte voor de abonnementhouders (daarachter). In de volgende tekening is dit schematisch weergegeven:
De abonnementhouders kunnen tijdens de openingstijden van de winkel door de winkel lopen met hun fiets. Dat is positief: als de abonnementhouders in de spits door de automatische poortjes zouden moeten (waar eerder sprake van was), zou dat tot flinke rijen voor de abonnementhouders kunnen leiden.
Buiten de openingstijden van de winkel kunnen abonnementhouders via een poortje/deur van het dagstallingsgedeelte naar het abonnementgedeelte en vice versa.
De dagstallers moeten altijd door automatische poortjes met hun fiets. Er komen hiervoor twee poortjes, en ook dat is positief. Anders zou je gemakkelijk conflicten kunnen krijgen tussen mensen die de stalling uitwillen en mensen die erin willen. De toegang tot de poortjes wordt overkapt. Zou dat misschien een fijne hangplek worden?
Het totaal aantal plaatsen in de stalling wordt in de huidige plannen 1280: 768 (60%) voor de abonnementhouders en 512 (40%) voor de dagstallers. Dat is dus toch weer een stukje minder dan de 1322 plaatsen waarvan in mei 2006 sprake was, en dus ook dan de 1330 plaatsen die er nu zijn.
De stallingsgedeelten zullen zo `lang' worden dat er volgens de brandweer
precies geen nooduitgangen nodig zijn: de afstand van het `diepste' punt
van de stalling naar de gewone uitgangen valt precies binnen de norm.
Dit is minder positief: als je je in de
stalling bevindt met iemand die je echt niet aanstaat, en je wilt er
zo snel mogelijk uit, dan is het niet goed dat je eerst je pasje of je
chipknip te voorschijn moet halen om die bij de kaartlezer te houden
of er zelfs in steken (en bij brand wil je dat ook niet).
Bij tenminste twee van de drie stallingen die ik bezocht heb,
was wel een nooduitgang met een gewone deurkruk aanwezig.
Volgens de ambtenaar zullen de nooduitgangen er echt niet komen:
``wij doen niet meer en niet minder dan wat de wet vraagt.''
De fietsenrekken komen parallel aan het fietspad te staan. Dit betekent
dat de stallingsbeheerder vanuit zijn winkel een goed overzicht heeft
over de stalling (althans over het abonnementgedeelte, dat achter
zijn winkel ligt), en dat je, staande voor de poortjes van de dagstalling
ook goed overzicht hebt over de dagstalling. Van de kant van de straat
kun je echter alleen de eerste rij fietsen zien. Je hebt dus geen
sociale controle over de stalling van de kant van het fietspad.
Aan de andere kant, zo veel zicht vanaf de straatkant kun je sowieso
niet hebben: doordat het voet-/fietspad oploopt naar het maaiveld, kijk
je al gauw boven de stalling uit en er
niet meer naar binnen. De glazen wand van de stalling loopt ook niet
helemaal door tot aan het eind van de stalling (aan de kant van de
Prins Bernhardlaan). Het laatste, smalste gedeelte van de wand wordt
gewoon dicht gemaakt. Bovendien, een dwarse opstelling van de rekken,
zou waarschijnlijk ten koste gaan van het aantal plaatsen.
Bij de stalling in Naarden-Bussum, kun je wel
van de buitenkant mooi tussen de rekken door kijken. Die
stalling is echter minder langgerekt dan de twee gedeelten in
de stalling in Alphen. Daar gaat de dwarse opstelling van de rekken dus
niet ten koste van het aantal plaatsen. Verder moet je van die sociale
controle in Naarden-Bussum ook weer niet alles voorstellen:
de bovenste verdieping ligt boven ooghoogte, dus daar zullen de mensen
niet zo gemakkelijk in kunnen kijken.
De wand tussen het abonnementsgedeelte en de dagstalling wordt van metaalgaas. Dat is goed voor de sociale veiligheid in de stalling, omdat je gemakkelijk door zo'n wand heen kunt kijken. Vanuit het ene gedeelte van de stalling kun je dus enigszins zien wat zich in het andere gedeelte afspeelt. Natuurlijk wordt het zicht nog wel belemmerd door de opstelling van de rekken evenwijdig aan de wand.
Laatste wijziging, 29 januari 2014
- http://www.fietsersbond.nl/alphenaandenrijn